e-defter Sıkça Sorulan Sorular


GİB tarafından belirlenen ve elektronik olarak oluşturulup saklanabilecek defterler; Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebirdir.

Gelir İdaresi Başkanlığı; 19.10.2019 tarihinde Elektronik belgeleri düzenleyen 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ni Resmi Gazete’de yayınlamıştır. Bu doğrultuda;

  • e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu bulunan Mükellefler
    • e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu bulunan mükellefler, e-Fatura uygulamasına geçiş süresi içinde (e-Fatura uygulamasına yıl içinde zorunlu olarak geçen mükellefler bakımından izleyen yılın başından itibaren) e-defter uygulamasına geçmek zorundadır.
    • 2018 yada 2019 yılı hasılatı 5.000.000 TL yi geçenler 01.01.2021 tarihinden itibaren (e-Fatura'ya geçişi 01.07.2020 -yıl içine rastlayan bir tarih olduğu için) e-defter uygulamasına geçmek zorundadır.
    • 2018 yılı hasılatı 10.000.000 TL yi geçenler 01.01.2020 tarihinden itibaren e-defter uygulamasına geçmek zorundadır.
  • 2018 yılında internet üzerinden mal ve hizmet satışı yapan ve brüt satış hasılatı 5 Milyon TL ve üzerinde olan Mükellefler
    • 01.01.2020 tarihinden itibaren e-defter uygulamasına geçmek zorundadır.
  • 19.10.2019 tarihi itibariyle Türk Ticaret Kanununun 397 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bağımsız denetime tabi olan şirketler.
    • Tebliğ yayım tarihi (19.10.2019) itibarıyla Türk Ticaret Kanununun 397 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bağımsız denetime tabi olan şirketler 01.01.2020 tarihinden itibaren e-defter uygulamasına geçmek zorundadır.
    • 2020 ve müteakip yıllarda bağımsız denetime tabi olma şartlarını sağlayan mükellefler ise şartların sağlandığı yılı takip eden yılın başından itibaren e-defter uygulamasına geçmek zorundadır.
  • 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar ile iktisadi kamu kuruluşlarının e-Defter uygulamasından yararlanma zorunluluğu bulunmamakla birlikte isteğe bağlı olarak uygulamaya dâhil olabilirler ve başvurularını izleyen ayın başından itibaren defterlerini e-Defter olarak tutabilirler.
  • Bu Tebliğ ile belirlenen zorunluluk kapsamına girmeyenlerden 17.12.2017 tarihli ve 30273 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 486) ile usul ve esasları belirlenen Defter Beyan Sistemi kapsamı dışında kalan mükelleflerin de istemeleri halinde e-Defter uygulamasına dâhil olması mümkündür. e-Defter uygulamasına isteğe bağlı olarak dâhil olanlar, başvurularını izleyen ayın başından itibaren defterlerini e-Defter olarak tutabilirler.
  • e-Defter uygulamasına geçme zorunluluğu olduğu belirtilen mükellefler; tam bölünme, birleşme (devralma şeklinde birleşme ve yeni kuruluş şeklinde birleşme) veya tür (nev’i) değişikliğine gitmeleri halinde devrolunan veya birleşilen tüzel kişi mükellefler ile tam bölünme veya tür (nev’i) değişikliği sonucunda ortaya çıkan yeni tüzel kişi mükellefler elektronik defter uygulamasına geçmek zorundadır.
    • Uygulamalara geçme süresi hiçbir koşulda işlemin ticaret siciline tescil tarihini izleyen ayın başından itibaren 3 ayı geçemez.
  • Başkanlık, yapılan analiz veya inceleme çalışmaları neticesinde riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük olduğu tespit edilen mükellefleri veya mükellef gruplarını faaliyet, sektör ve ciro tutarına bağlı olmaksızın, yazılı bildirim yapmak ve geçiş hazırlıkları için en az 3 ay süre vermek suretiyle e-Defter uygulamasına geçme zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Kendisine yazılı bildirim yapılan mükelleflerin, yazılı bildirimde belirtilen süreler içinde (en az üç ay) e-Defter uygulamasına dâhil olması gerekmektedir.

Ayrıntılı Bilgi İçin:
https://www.gib.gov.tr/sites/default/files/fileadmin/mevzuatek/vukteb509.pdf https://ebelge.gib.gov.tr/dosyalar/509_s.VUK_GT_Kapsaminda_Uygulamalara_Gecis_Takvimi_Tablosu_(3).pdf

Tebliğde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde, GİB tarafından belirlenen standartlara uygun elektronik defterlere ilişkin temel bilgileri içeren, defterin sahibi mükellef firma ve Başkanlık Mali Mühürü ile onaylanmış elektronik dosyadır. Berat dosyasında, hazırlanan e-defter dosyasının belli bilgileri ve referans olarak imza/mühür kısmı yer almaktadır. Berat dosyaları defter içerisindeki yevmiye ve kebir satırlarını içermez.
  1. Gerçek kişiler elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son gününe kadar kendilerine ait güvenli elektronik imza veya mali mühür ile imzalar.
  2. Tüzel kişiler elektronik defterlerini, ilgili olduğu ayı takip eden üçüncü ayın son gününe kadar (Hesap döneminin son ayına ait defterler kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayın son gününe kadar) kendilerine ait mali mühür ile onaylar.” hükmü bulunmaktadır.
e-defter muhasebe kayıtları Gelir İdaresi Başkanlığına aktarılmayacaktır. Tebliğ kapsamında elektronik imzalı veya mali mühürlü olarak e-defter Beratı ile birlikte mükellef nezdinde saklanacaktır.
e-defter ve e-defter beratının elektronik, manyetik, optik araçlarla saklanması ve ibraz edilmesi gerekmektedir. Defter ve beratının kağıda bastırılarak saklanması söz konusu değildir. Mali Mühür ile mühürlenmiş e-defter dosyası mutlaka beratı ile birlikte muhafaza edilmelidir.
e-İmza kişiye verilmekte olup, kişinin ıslak imzasına karşılık gelmektedir. Mali mühür ise firmaya verilir, firma yetkilisi taahhüdü ile firma için oluşturulmuştur.
Zaman Damgası, belli bir verinin belirtilen bir tarihte var olduğunu kanıtlayan araçtır.
Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) e-defter sisteminde bir sorun oluşması ve yasal sürenin sonunda yüklenmeye çalışılan beratların GİB e-defter uygulamasına yüklenememesi durumunda, bu beratlara mali mührünün yanı sıra zaman damgası eklenmelidir. Elektronik defterlerin zaman damgalı olma zorunluluğu yoktur. e-dünya sistemi tüm berat dosyalarını varsayılan olarak zaman damgalı olarak oluşturmaktadır. e-dünya ile çalışırken ayrıca zaman damgası satın alınmasına gerek yoktur. Belgelerinizde e-dünya’ nın zaman damgası kullanılacaktır. GİB sisteminde oluşan sorun giderildiğinde zaman damgalı saklanan berat GİB e-defter uygulamasına yüklenmeli ve GİB imzalı berat indirilmelidir. Yasal sürelerde beratı oluşturduğunuzun anlaşılması açısından zaman damgalı berat ispat aracı olarak kullanılacaktır. Sadece beratların zaman damgalı olması yeterlidir.
1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğinde yapılan değişiklik ile e-defter uygulamasının ön koşullarından olan e-fatura kullanıcısı olma zorunluluğu kaldırılmıştır. Yani e-fatura kayıtlı kullanıcısı olmadan e-defter uygulamasından yararlanılabilir.
Hayır. Firmalar e-defter uygulamasına vergi kimlik numarası üzerinden başvuru yapmaktadır. Başvurunun ardından firmalar, e-dünya uyumlu yazılım programları vasıtasıyla merkez ve şube olmak üzere ayrı ayrı defter ve beratlarını oluşturabilirler.